Seminarium doktoranckie – mgr inż. Maciej Listowski

Zapraszamy na seminarium naukowe, które odbędzie się 4 listopada 2026 r. o godz. 10:15 w sali Rady Wydziału WE-007. Pan mgr inż. Maciej Listowski przedstawi wyniki swoich badań w związku ze złożeniem rozprawy doktorskiej pt. „Kształtowanie rozkładów widmowych źródeł światła typu LED do zastosowań jako wzorce w kolorymetrii i źródła kalibracyjne w fotometrii”.

Opiekunem naukowym pracy jest dr hab. inż. Irena Fryc, prof. PB.

Streszczenie seminarium

Przejście od oświetlenia żarowego do technologii LED postawiło przed aparaturą pomiarową nowe, fundamentalne wyzwania kalibracyjne. Przez dekady Iluminant A pełnił rolę uniwersalnego rozkładu widmowego stosowanego zarówno w fotometrii, jak i kolorymetrii. Wprowadzenie przez CIE rozkładu widmowego L41, opracowanego z myślą o lepszym odwzorowaniu charakterystyki źródeł LED, zaburzyło tę dotychczasową spójność.

Kalibracja w oparciu o L41 wprawdzie znacząco poprawia dokładność pomiarów fotometrycznych dla LED, lecz równocześnie generuje poważne błędy w pomiarach wielkości kolorymetrycznych. W efekcie współczesna praktyka laboratoryjna wymaga utrzymywania dwóch oddzielnych protokołów kalibracyjnych: fotometrów szerokopasmowych względem L41 oraz kolorymetrów trójchromatycznych względem Iluminantu A. Rozkład widmowy L41 nie gwarantuje bowiem wystarczającej precyzji we współrzędnych chromatyczności ani wartościach trójchromatycznych (X, Y, Z), które są kluczowe dla kolorymetrii.

Ta rozbieżność procedur komplikuje codzienną pracę laboratoriów i producentów aparatury oraz ogranicza metrologiczną spójność pomiarów światła w erze powszechnego stosowania półprzewodnikowych źródeł światła.

W ramach pracy doktorskiej opracowano nowy, jednolity wzorcowy rozkład widmowy, który:

• zapewnia dokładność fotometryczną lepszą niż L41;
• jednocześnie zapewnia dokładność kolorymetryczną lepszą niż dla Iluminantu A;
• jest optymalnie dopasowany do rzeczywistych rozkładów widmowych współczesnych źródeł półprzewodnikowych stosowanych we współczesnej technice oświetleniowej.

Otrzymany wzorcowy rozkład widmowy umożliwia ponowne zintegrowanie procedur kalibracyjnych i wyeliminowanie konieczności stosowania dwóch odmiennych rozkładów widmowych odniesienia. Stanowi tym samym praktyczne rozwiązanie od lat nierozstrzygniętego problemu metrologicznego, przywracając prostotę, spójność i niezawodność pomiarów zarówno w fotometrii, jak i w kolorymetrii – lecz już w realiach technologii LED.

Serdecznie zapraszamy!